شما اینجا هستید | 

نادر اردلان

119
0
0
نادر اردلان

 

نادر اردلان، معماری پركار، محقق و معلمی تواناست. او در ایران متولد شد و در سن هفت سالگی همراه خانواده اش به ایالات متحده امریكا سفر كرد. وی ۱۸ سال از زندگی اش را به تحصیل در امریكا گذرانده و كارش را با اسكیدمور اونیگز مریل، در سانفرانسیكو آغاز كرد و در سال ۱۹۶۴ به ایران بازگشت و به دنبال آن موقعیتی را به عنوان ریاست بخش معماری شركت نفت در میادین نفتی ایران پذیرفت. او به همراه خانواده اش به مسجد سلیمان رفت، جایی كه اولین چاههای نفت در خرابه های معابد زرتشتیان كشف شده بوند او در آنجا مدت ۲ سال ساختمانهای زیادی را طراحی كرد.

نادر اردلان مقدار زیادی از آگاهی اكولوژیكی خود را در طی همكاری نزدیك با، یان مك هارگ، كه كتاب طراحی با طبیعت را به رشته تحریر در آورده، پرورش داده است. تجربه او با اكولوژی به مدت جهار الی پنج سال تجربه هیجان آوری بود، كه اداره محیط زیست به او و یان مك هارگ ماموریتی برای طراحی پارك محیط زیستی در تهران داد. از جمله تاثیر گذار ترین معلمان او می توان به لویی كان اشاره كرد، كه در سالهای تحصیل او، كان برخی از مهمترین كارهایش را می ساخت. نادر اردلان بعد از مدتی با لویی كان كارش را شروع كرد. این كان بود كه توصیه نامه هایی را با انتشارات دانشگاه شیكاگو نوشت، كه (حس وحدت) می باید چاپ شود.

تفکرات کان در رابطه اعتدال و غیر اعتدال، خصوصا تا زمانی که به کارش در ایالات متحده، هند و بنگلادش مربوط بود، اثر شدید و مهمی در تفکر طراحی نادر اردلان داشت، و تاثیر غیر اعتدال بود که او، آن را در فرهنگ ایرانی و طی مطالعه اجمالی موسیقی – صنایع -ادبیات – شعر – طراحی باغ- و در نهایت معماری گذشته ایران کشف کرد.

محیطهای بسیار گرم و خشک و نیمه مرطوب بود، که سر آغاز  اندیشیدن اردلان، درباره معماری سازگار با محیط شد . او خیلی زود نارسایی تحصیلات امریکایی خود را یافت، که او را برای به عهده گرفتن طراحی مناسب با فرهنگ، آماده نساخته بود.

در آن زمان، رومن گیرشمن (باستان شناس بزرگ فرانسوی) در خرابه های معابد آتش زرتشتیان مشغول حفاری بود و اساسا، روی ساختمانها وسایت های هخامنشیان و ساسانیان کار می کرد. نادر اردلان در انتها و در ترسیم پلان های بعضی از یافته ها به گیرشمن کمک کرد . البته بعد ها کمک های شایان نادر اردلان در طراحی موزه هنرهای معاصر تهران به کامران دیبا را نمی توان از خاطر برد.

 

نادر اردلان

 

او هرگز به مطالعه معماری ایران، در یک دوره تاریخی مبادرت نکرد. او به سرتاسر این چشم انداز علاقمند بود. او از غارهای خطی شمال ایران تا مارلیک (قرن نهم تا هفتم قبل از میلاد ) شروع کرد و به بقایای خارق العاده ای در اصفهان و کاشان در دوره اسلامی رسید و بعد از آن دوره قاجار و به ویژه ساختمانهایی که مادر بزرگ او در آنها زندگی میکرد و آنجا بزرگ شده بود.

در سالهای ۱۹۷۰ او در دانشگاه تهران تدریس میکرد و در همان سال، به فکر راه انداختن چند کنفرانس بین المللی افتاد. او در سال ۱۹۷۰ اولین کنگره بین المللی معماران در ایران و در اصفهان را به کمک چند نفر از دوستانش در حرفه معماری و همکاری وزارت مسکن و شهرسازی ایران شکل داد. مهمانان این کنفرانس : لویی کان – پال رودولف- باک مینستر فولر – و جمعی از صاحب سبک های مهم معماری بودند که به موضوع کنفرانس، نمایش امکان بالقوه تقابل خلاق بین سنت و تکنولوژی، پرداختند. اما تلاشهای بی پایان نادر اردلان چهار سال بعد در بنای تخت جمشید هم ادامه داشت و او چنین گردهمایی را در شهر پارسه برپا کرد.

ماندالا، در سال ۱۹۷۲ برای تکوین سبک معماری بر اساس موضوعات و تحقیقات مرتبط با سبک پایدار و سنتی، كه او با آن مرتبط بود، شكل گرفت. ماندالا از این رو انتخاب شد، كه ایده كلمه یكپارچه كردن دوباره اجزا با كل بود. اردلان در این رابطه چنین می گوید: جامعه ای را تصور میكردیم كه تاریخ، افكار و معماری آن گسسته شده بود و باید دوباره در یك سنتز جدید گذاشته می شد. در گسترش این ایده سنتز های هماهنگ سنت و تكنولوژی هم از طریق انتشارات و هم كار ساختمانی در حال ایجاد یك همكاری خاصه برای آن زمان بودیم.

در پایان به تلاشهای بی پایان نادر اردلان برای معرفی معماری ایران دست مریزاد می گوییم . آقای اردلان معمار و محقق خستگی ناپذیر مچكریم.

معماری ایران امثال پرتلاشی، مانند نادر اردلان را کم داشته  است. مهره هایی که  می باید به جستجوی تاریخ ایران و تاریخ معماری ایران می پرداختند  و فعالیت های این گوهر بی مانند را به نسل های بعدی منتقل می کردند. کم کاری کردند  نسل امروز که نگارنده خود جز این نسل است با معماری پر از چالشی به نام معماری ایران رو به روست . براستی چرا اینگونه ایم؟ مدتهاست که دلخوشی مان چند بنا از  اجدادمان شده . نه معماری امروز آن قوام دیروز را  دارد نه شکوه آن را . ای کاش مهرهایی چون نادر اردلان  پیشتر ها در آسمان معماری ما ظهور پیدا میکردند  و می درخشیدند و درخشیدنشان همچنان ادامه دار بود بعد از نادر اردلان و عبدالحمید اشراق همچنان ستاره ها پر فروغ تر از دیروز سر بر می آوردند.

 

نادر اردلان

 

هميشه تلاش و مبارزه اي براي رسيدن از تاريکي و سنگيني به سبکي و نور وجود داشته است و معماري شايد نوعي پاسخ به اين تلاش باشد. يعني از ماده اي بي جان چيزي را بسازيم که از آن نداي آسماني برآيد.

فعالیت های معماری:
همكار عالي رتبه دفتر مهندسى «عبدالعزيز فرمانفرمايان» ۱۳۴۱
نويسنده كتاب «حس وحدت» (با همكارى لاله بختيار)
سنت صوفى گرى در معمارى ايران، ۱۹۷۲ شيكاگو
صاحب مقاله هاى زيادى درباره معمارى اسلامی ایران

آغاز فعاليت هاى حرفه اى اردلان به دهه چهل (۱۳۴۱) مى رسد و به زمانى كه به عنوان يكى از «همكاران عالي رتبه» به دفتر عبدالعزيز فرمانفرمائيان مى پيوندد.

همكارى در طرح استاديوم صدهزارنفرى آزادى و مجموعه ورزشى آن
مشاركت در طراحى دو برج سامان (واقع در بلوار كشاورز)
طراحى ساختمان ادارى گروه صنعتى بهشهر
مركز مطالعات مديريت هاروارد

از جمله كارهايى است كه اين معمار در آن دوره بلندمدت انجام مى دهد. او كه در ادامه جزو شركا و مديران اصلى دفتر فرمانفرمائيان، در دوره «ادغام دفاتر» مهندسين مشاور، به حساب مى آمد بعد از پروژه مركز مطالعات مديريت هاروارد و به خاطر يك سرى اختلافات از آن دفتر مهندسى جدا مى شود و به فعاليت هاى ديگرى می پردازد.

طراحى و اجراى دانشگاه بوعلى سينا همدان

همكارى با «كامران ديبا» در طراحى موزه هنرهاى معاصر تهران براساس تلفيق معمارى سنتى ايران و مفاهيم فلسفى و با الهام از بناى سنتى «خانه بروجردى ها»

فعالیت وی بعد از انقلاب

طراحى و اجراى پروژه هايى مانند: اسكله تجارى «الشرق» كويت و…

سنتزهای (ترکیب) مفهومی و نمادگرايانه برای نمونه مركز موسيقی تهران اثر نادر اردلان

دانشکده مدیریت دانشگاه امام صادق (ع)

پلان دانشگاه امام صادق ترکیبی از کنار هم نهادن مدول خاص 8 ضلعی می باشد،که دور تا دور حیاط مرکزی واقع شده است. به این صورت توانسته محیط ارامی را برای دانشگاه به وجود بیاورد.
در هندسه دانشگاه امام صادق ریتم،تکرارو نظم کاملا به چشم میخورد.

 

نادر اردلان

نادر اردلان

نادر اردلان

 

هندسه هر یک از مدول ها بر گرفته از شکل هندسی 8 ضلعی است.که قسمتی از یک ضلع و مرکز آن خالی شده است و هر یک از مدول ها دارای تقارن محوری می باشند. در ابتدای ورود به داخل فضا سر دری با فرم خاص نیم دایره فرد را به سمت جلو هدایت می کند. و راهرویی وجود دارد که حس تنگنای را کاملا به فرد القا می کند و در پس این ورودی فضایی گسترده و فراخ به چشم می خورد که به ذهن القا می کند که با ورود به این فضا به مکانی برای کسب علم و معرفت وارد شده است.
فرم نیمدایره که عینا در سقف و سر در هر یک از مدول ها تکرار شده است هماهنگی به وجود می اورد که از پراکندگی ذهن جلوگیری می کند.
فضای سبز در حیاط مرکزی نیز توانسته است یاد اور بهشتی زیبا و دلنواز باشد.

 

نادر اردلان

نادر اردلان

 

کتاب حس وحدت

نادر اردلان و لاله بختيار نويسندگان كتاب حس وحدت هستند. اردلان يكي از مهندسان معمار ايراني و بختيار دانش آموخته حقوق، طراحي، ادبيات و تاريخ هنر است. حس وحدت در واقع برآيند دو نوع تفكر و انديشه است؛ اردلان و بختيار كوشيده اند تا سنت غني و متنوع ايراني را در پس شيوه تفكر پر راز و رمز عارفانه اي جاي دهند. پرداختن به جزئيات به اندازه كليات از خصوصيات بارز كتاب است. در اين كتاب براي اولين بار بينش هاي سنت فرهنگي ايرانيان به مخاطبان غربي عرضه شده است. محور اصلي بحث در كتاب، واقعيات بروني و دروني است به اين شكل كه براي شناخت معماري ايراني بايد نه تنها واقعيت بروني و گذراي آن، بلكه واقعيت دروني و ذاتياش را جستوجو كرد. نام آشناي لويي كان كه در قسمت سپاسنامه آورده شده است، نيز جالب توجه و سندي بر تاييد روش ادراك نويسندگان در بررسي موضوع است.

سه بخش شكل شناسي مفاهيم، مفهوم صور سنتي و درجات تحقق شالوده اصلي كتاب را تشكيل مي دهند.بخش اول با مصراع زيباي: “ما چو نائيم و نوا در ما ز توست”، آغاز مي شود و با تعريف واژه هاي شريعت، طريقت و حقيقت ادامه مي يابد. نمودار هاي مختلف و عكسهاي گوناگون كه در لابه لاي مطالب كتاب گنجانده شده اند به فهم دقيق تر و موردي مطالب كمك مي كنند.

شايد حس وحدت جزو معدود كتابهايي باشد كه به معماري گذشته ايران با ديدي كمّي ننگريسته و اتفاقا تنها، جنبه كيفي فضاها و معماري آنها در آن مورد بررسي قرار گرفته است. تاثير انديشه هاي اسلامي بر معماري ايراني و همچنين درسهاي تصوف بر فضا به خوبي در آن بيان شده است. مفاهيم نمادها و صور سنتي با شيوه اي دلنشين جزئي از كل مباحث را تشكيل مي دهند.
كتاب حس وحدت، سنت عرفاني در معماري ايران، هر چند قلمي بالنسبه ثقيل دارد ولي منبعي منحصر به فرد در حوزه عرفان و معماري ايراني – اسلامي است.

دانشنامه ایرانیکا :

بررسی مقاله دانشنامه ایرانیکا که به قلم اقای نادر اردلان درباره معماری دوره پهلوی بعد از جنگ جهانی دوم نوشته شده است که اعتراضاتی را در میان معماران ایرانی داخل و خارج کشور برانگیخته بود.
نادر اردلان به همراه برخی ديگر مانند فرخ افشار ، نسرين فقيه ، مهوش و همايون عالمی ، كامران ديبا ، و علی اكبر صارمی به طور مشخص به كار در زمينه معماری ايرانی پرداختند . بومی گرايی در دو جبهه تجربی – مانند كامران ديبا – و نظری – در فعاليتهای نسرين فقيه و نادر اردلان – گسترش می يافت.

 

 نادر اردلان

 نادر اردلان

 

به نقل از آرک سپید